Vì Sao Cần Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng Trước Nội Soi Đại Tràng?
Chúng tôi hiểu rõ nỗi lo lắng của bạn khi chuẩn bị cho lần nội soi đại tràng đầu tiên. Nhiều bệnh nhân thường băn khoăn: “Mình cần làm gì?”, “Có đau không?”, “Có phải nhịn ăn lâu không?”. Đây là những lo lắng hoàn toàn bình thường, và chúng tôi ở đây để giúp bạn hiểu rõ từng bước.
Chuẩn bị kỹ lưỡng trước nội soi đại tràng không chỉ giúp quá trình diễn ra suôn sẻ mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng chẩn đoán. Khi đại tràng được làm sạch hoàn toàn, bác sĩ có thể:
- Quan sát rõ ràng toàn bộ niêm mạc đại tràng – Không bị che khuất bởi phân hoặc thức ăn còn sót lại
- Phát hiện sớm các tổn thương nhỏ – Đặc biệt là polyp nhỏ dưới 5mm, có thể phát triển thành ung thư nếu không được phát hiện
- Rút ngắn thời gian nội soi – Giảm bớt sự khó chịu và mệt mỏi cho bạn
- Tránh phải lặp lại quy trình – Tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm lo lắng
Theo nghiên cứu từ American Cancer Society, việc chuẩn bị đúng cách có thể tăng tỷ lệ phát hiện polyp lên đến 25-30%. Điều này đặc biệt quan trọng trong tầm soát ung thư đại tràng – một trong những bệnh ung thư có thể phòng ngừa được hiệu quả nhất nếu phát hiện sớm.
Nếu đại tràng không được làm sạch đầy đủ, bác sĩ có thể bỏ sót các tổn thương nhỏ ẩn dưới phân còn sót lại. Trong trường hợp xấu nhất, bạn sẽ phải thực hiện lại toàn bộ quy trình chuẩn bị và nội soi – điều mà không ai mong muốn.
Vậy chuẩn bị như thế nào để quá trình nội soi diễn ra tốt nhất? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua từng giai đoạn.
Tìm hiểu thêm: Nếu bạn chưa rõ về quy trình, hãy đọc bài viết Nội Soi Đại Tràng: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ A-Z để hiểu rõ hơn về phương pháp nội soi đại tràng.
Lộ Trình Chuẩn Bị – Từ 3 Ngày Trước Đến Ngày Nội Soi
3-4 Ngày Trước Nội Soi
Điều chỉnh chế độ ăn dần dần
Đây là giai đoạn quan trọng để cơ thể bạn bắt đầu thích nghi. Bạn không cần nhịn ăn hoàn toàn, nhưng nên chuyển sang thực phẩm dễ tiêu hóa:
✅ Nên ăn:
- Cháo loãng, súp trong
- Bánh mì trắng (không có hạt)
- Cơm trắng mềm
- Thịt nạc xay, cá luộc
- Trứng gà luộc, trứng bác
- Rau củ luộc chín mềm và bóc vỏ (khoai tây, cà rốt)
- Nước hầm xương trong
- Sữa chua không đường
❌ Nên tránh:
- Rau xanh lá nhiều (rau muống, rau cải, rau dền)
- Trái cây có hạt (ổi, dưa hấu, mít)
- Ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, yến mạch)
- Đậu các loại (đậu phộng, đậu xanh, đậu đỏ)
- Thực phẩm nhiều chất béo (đồ chiên rán, thịt mỡ)
- Đồ uống có gas
- Rượu bia
Thông báo với bác sĩ về thuốc đang dùng
Một số loại thuốc cần điều chỉnh hoặc tạm ngưng:
- Thuốc chống đông máu (Aspirin, Warfarin, Clopidogrel): Cần trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh liều hoặc tạm ngưng
- Thuốc tiểu đường (Metformin, Insulin): Cần điều chỉnh liều vì bạn sẽ nhịn ăn
- Thuốc sắt: Nên ngưng 3-5 ngày trước vì có thể làm phân đen, ảnh hưởng quan sát
- Vitamin và thực phẩm chức năng: Tạm ngưng để tránh ảnh hưởng đến quá trình làm sạch đại tràng
1 Ngày Trước Nội Soi
Chuyển sang chế độ ăn lỏng hoàn toàn
Từ sáng ngày hôm trước, bạn chỉ được uống các loại thức uống trong, không ăn thức ăn rắn:
✅ Được phép:
- Nước lọc, nước khoáng
- Nước dừa tươi
- Nước hầm xương trong (lọc bỏ hết mỡ và cặn)
- Nước đường loãng
- Sữa không chất béo
- Nước ép trái cây lọc (cam, táo) – KHÔNG có màu đỏ/tím/xanh đậm
- Trà loãng không đường
❌ Không được:
- Bất kỳ thức ăn rắn nào
- Nước ép có màu đỏ, tím, xanh đậm (có thể nhầm với máu)
- Sữa có chất béo
- Đồ uống có gas
- Cà phê sữa đậm
Uống thuốc nhuận tràng theo hướng dẫn
Đây là bước QUAN TRỌNG NHẤT trong quá trình chuẩn bị. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc nhuận tràng chuyên dụng (thường là dung dịch Polyethylene Glycol – PEG).
Cách uống đúng:
- Thời gian: Thường bắt đầu từ 17h-18h chiều hôm trước
- Liều lượng: Theo đúng chỉ định của bác sĩ (thường 2-4 lít dung dịch)
- Tốc độ: Uống 250ml mỗi 10-15 phút
- Mẹo nhỏ:
- Làm lạnh dung dịch trước khi uống (dễ uống hơn)
- Ngậm miếng chanh hoặc kẹo bạc hà sau mỗi lần uống
- Sử dụng ống hút để uống nhanh hơn
- Đi lại nhẹ nhàng giữa các lần uống để tăng hiệu quả
Những gì sẽ xảy ra:
- Sau 30-60 phút: Bắt đầu đi ngoài
- Lúc đầu: Phân sẽ còn cứng và có màu
- Sau 2-3 giờ: Phân dần lỏng ra và nhạt màu
- Cuối cùng: Phân trong như nước (đây là dấu hiệu đại tràng đã sạch)
Tối Hôm Trước
Tiếp tục uống nước
Sau khi uống xong thuốc nhuận tràng, bạn vẫn cần uống nhiều nước để:
- Bù đắp nước mất do đi ngoài nhiều
- Giúp đại tràng sạch hơn
- Tránh mất nước, choáng váng
Chuẩn bị đồ dùng cá nhân
Nhiều bệnh nhân không ngờ đến những vật dụng này, nhưng chúng rất hữu ích:
✅ Nên chuẩn bị:
- Bỉm người lớn hoặc băng vệ sinh dày: Để an tâm hơn khi ngủ và trên đường đến bệnh viện
- Giấy ướt hoặc nước rửa di động: Vùng hậu môn sẽ rất nhạy cảm do đi ngoài nhiều
- Kem dưỡng ẩm hoặc kem bôi chống hăm: Bôi quanh hậu môn sau mỗi lần đi ngoài
- Quần áo thoải mái: Dễ cởi, dễ mặc cho việc nội soi
- Tất chân (nếu sợ lạnh): Phòng nội soi thường mát
- Điện thoại và sạc dự phòng: Để liên lạc với gia đình
Ngủ sớm và nghỉ ngơi đầy đủ
Bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi do đi ngoài nhiều. Hãy:
- Đi ngủ sớm
- Uống nhiều nước điện giải nếu thấy mệt
- Đặt báo thức sáng hôm sau (nếu cần uống liều thuốc nhuận tràng buổi sáng)
Sáng Ngày Nội Soi
Nhịn ăn hoàn toàn
- Từ 6-8 giờ trước nội soi: Ngưng uống mọi thứ, kể cả nước lọc
- Nếu nội soi có gây mê: Phải nhịn ăn ít nhất 8 giờ
- Nếu nội soi không gây mê: Có thể nhịn nhẹ hơn, tùy chỉ định bác sĩ
Vệ sinh cá nhân
- Tắm rửa sạch sẽ
- Không trang điểm (nếu có gây mê)
- Không sơn móng tay, móng chân
- Tháo bỏ đồ trang sức, đồng hồ, kính áp tròng
Đến bệnh viện đúng giờ
Nên đến sớm hơn 15-30 phút để:
- Làm thủ tục nhập viện
- Thay quần áo nội soi
- Gặp bác sĩ và y tá để kiểm tra lại
Những Đồ Dùng Cần Chuẩn Bị Chi Tiết
Đồ Dùng Cá Nhân Thiết Yếu
Tại Nhà (Giai Đoạn Uống Thuốc Nhuận Tràng):
- Giấy vệ sinh mềm, giấy ướt
- Mua loại không mùi, không cồn
- Chuẩn bị nhiều vì bạn sẽ đi ngoài 10-20 lần
- Đặt sẵn trong nhà vệ sinh
- Kem bôi vùng hậu môn
- Kem dưỡng ẩm hoặc kem chống hăm (loại cho trẻ em cũng được)
- Vaseline hoặc dầu dừa
- Bôi sau mỗi lần đi ngoài để tránh đỏ rát
- Nước muối sinh lý hoặc dung dịch rửa
- Để rửa vùng hậu môn nhẹ nhàng
- Dùng thay vì lau bằng giấy (ít kích ứng hơn)
- Bỉm người lớn hoặc băng vệ sinh ban đêm
- Size phù hợp với cơ thể
- Dùng để ngủ an tâm hơn
- Mang theo khi đi bệnh viện
Mang Đến Bệnh Viện:
- Giấy tờ cần thiết
- CMND/CCCD
- Thẻ BHYT (nếu có)
- Hồ sơ bệnh án cũ (nếu có)
- Đơn thuốc đang dùng
- Quần áo
- Quần áo thoải mái, dễ cởi
- Áo khoác nhẹ (phòng nội soi thường mát)
- Dép hoặc giày dễ đi
- Đồ cá nhân
- Khăn mặt nhỏ
- Nước súc miệng (nếu thấy khô miệng)
- Điện thoại và sạc dự phòng
Đồ Dùng Cho Người Nhà Đi Cùng
Nếu nội soi có gây mê, BẮT BUỘC phải có người nhà đi cùng:
- Giấy tờ tùy thân của người nhà
- Tiền mặt hoặc thẻ ATM
- Phương tiện đưa đón (xe máy, ô tô, taxi)
- Nước uống và đồ ăn nhẹ cho bệnh nhân sau nội soi (nếu bác sĩ cho phép)
Câu hỏi thường gặp: Nhiều bệnh nhân lo lắng về cảm giác đau khi nội soi. Thực tế, với kỹ thuật hiện đại và thuốc giảm đau/gây mê nhẹ, quy trình nội soi đại tràng hầu như không gây đau.
Lưu Ý Đặc Biệt Theo Từng Đối Tượng
Người Cao Tuổi (>65 Tuổi)
Người cao tuổi cần chú ý đặc biệt vì cơ thể có nhiều thay đổi sinh lý. Tìm hiểu thêm về Nội Soi Đại Tràng Cho Người Cao Tuổi để nắm rõ các lưu ý quan trọng.
Về thuốc nhuận tràng:
- Uống chậm hơn (250ml mỗi 20-30 phút thay vì 10-15 phút)
- Theo dõi tình trạng mất nước chặt chẽ hơn
- Có thể cần điều chỉnh liều với bác sĩ nếu có bệnh lý tim mạch hoặc thận
Về dinh dưỡng:
- Chuẩn bị nước điện giải (Oresol, Aquarius) để bù nước
- Theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên
- Ngưng thuốc huyết áp, tiểu đường theo chỉ định bác sĩ
Về hỗ trợ:
- Nên có người nhà ở nhà trong suốt quá trình uống thuốc nhuận tràng
- Chuẩn bị ghế ngồi toilet (nếu có) để dễ ngồi-đứng
- Tránh di chuyển xa nhà vệ sinh
Người Bị Tiểu Đường
Điều chỉnh thuốc:
- PHẢI trao đổi với bác sĩ về việc điều chỉnh liều insulin hoặc thuốc uống
- Thường giảm liều 50% trong ngày nhịn ăn
- Ngưng hoàn toàn vào sáng ngày nội soi
Theo dõi đường huyết:
- Đo đường huyết thường xuyên (mỗi 2-3 giờ)
- Chuẩn bị kẹo hoặc đường ăn liền nếu hạ đường huyết
- Thông báo ngay với bác sĩ nếu đường huyết <70mg/dL hoặc >250mg/dL
Người Đang Dùng Thuốc Chống Đông Máu
Aspirin, Plavix, Warfarin:
- Cần trao đổi với bác sĩ TỐI THIỂU 1 tuần trước
- Có thể cần ngưng thuốc 3-7 ngày tùy loại
- KHÔNG TỰ Ý ngưng thuốc vì có thể gây biến chứng nghiêm trọng
Thuốc chống đông mới (Xarelto, Eliquis):
- Thường ngưng 24-48 giờ trước
- Theo chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ
Phụ Nữ Mang Thai Hoặc Cho Con Bú
Mang thai:
- Thường KHÔNG nội soi trừ trường hợp cấp thiết
- Nếu phải làm: Trao đổi kỹ với bác sĩ sản khoa
- Chỉ làm ở tam cá ngữa thứ 2 nếu có thể
Cho con bú:
- Có thể vắt sữa trước để dự trữ
- Nếu có dùng thuốc mê: Có thể cần bỏ sữa trong 12-24 giờ đầu
- Trao đổi với bác sĩ về loại thuốc an toàn
Người Có Bệnh Lý Đường Tiêu Hóa
Táo bón mạn tính:
- Có thể cần uống thuốc nhuận tràng sớm hơn
- Liều có thể cao hơn bình thường
- Theo dõi kỹ để đảm bảo đại tràng sạch
Viêm đại tràng, IBS:
- Thông báo với bác sĩ trước
- Có thể cần điều chỉnh cách uống thuốc
- Chuẩn bị tinh thần về việc đi ngoài nhiều hơn
Các Trường Hợp Cần Liên Hệ Bác Sĩ Ngay
Trong quá trình chuẩn bị, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, hãy liên hệ bác sĩ NGAY:
Triệu Chứng Nghiêm Trọng
Về tiêu hóa:
- Đau bụng dữ dội, không giảm
- Nôn ra máu hoặc nôn liên tục
- Phân có máu tươi nhiều
- Đại tràng không “chạy” sau 2-3 giờ uống thuốc nhuận tràng
Về tim mạch:
- Đau ngực, khó thở
- Tim đập nhanh bất thường (>120 nhịp/phút)
- Hoa mắt, chóng mặt nhiều, ngất xỉu
- Tụt huyết áp
Về chuyển hóa:
- Đường huyết quá thấp (<60mg/dL) hoặc quá cao (>300mg/dL)
- Co giật cơ, tê bì tay chân (thiếu điện giải)
- Nước tiểu ít, màu đậm (mất nước nặng)
Triệu Chứng Cần Lưu Ý
Bình thường (không cần lo lắng):
- Đầy hơi, chướng bụng nhẹ
- Đau bụng âm ỉ khi đi ngoài
- Mệt mỏi, chán ăn
- Hậu môn hơi đỏ, ngứa (do đi ngoài nhiều)
Cách xử lý tại nhà:
- Uống nhiều nước điện giải
- Bôi kem dưỡng ẩm quanh hậu môn
- Nghỉ ngơi, nằm thư giãn
- Massage bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ
Dịch Vụ Nội Soi Đại Tràng Tại Phòng Khám Nhân Hậu
Với mong muốn mang đến sự an tâm cho bệnh nhân trong suốt quá trình thăm khám và điều trị, Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Nhân Hậu cung cấp dịch vụ nội soi đại tràng với những ưu điểm:
Quy Trình Chăm Sóc Tận Tình
Đến niệm nở:
- Tư vấn chi tiết về chuẩn bị trước nội soi
- Hướng dẫn cách uống thuốc nhuận tràng đúng cách
- Giải đáp mọi thắc mắc của bệnh nhân và gia đình
Ở tận tình:
- Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm từ các bệnh viện lớn
- Quy trình nội soi an toàn, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn y tế
- Theo dõi sát sao tình trạng bệnh nhân trong suốt quá trình
Về dặn dò chu đáo:
- Hướng dẫn chăm sóc sau nội soi
- Giải thích kết quả rõ ràng, dễ hiểu
- Tư vấn điều trị và theo dõi (nếu cần)
Xem thêm: Tìm hiểu chi tiết về Quy Trình Nội Soi Đại Tràng để nắm rõ từng bước trong quá trình nội soi.
Sau Khi Nội Soi – Điều Gì Xảy Ra Tiếp Theo?
Việc chăm sóc sau nội soi cũng quan trọng không kém quá trình chuẩn bị. Đọc thêm hướng dẫn chi tiết về Chăm Sóc Sau Khi Nội Soi Đại Tràng để phục hồi nhanh và an toàn.
Ngay Sau Nội Soi
Nếu nội soi không gây mê:
- Nghỉ ngơi 15-30 phút tại phòng khám
- Có thể cảm thấy đầy hơi, chướng bụng (do bơm khí vào đại tràng) – hoàn toàn bình thường
- Có thể về nhà ngay sau đó
- Được ăn uống bình thường, bắt đầu với đồ ăn nhẹ
Nếu nội soi có gây mê/tiền mê:
- Nghỉ ngơi 1-2 giờ để thuốc mê hết tác dụng hoàn toàn
- BẮT BUỘC phải có người nhà đưa về
- KHÔNG được lái xe, xe máy trong 12-24 giờ đầu
- KHÔNG vận hành máy móc hoặc làm việc đòi hỏi tập trung cao
- KHÔNG ký kết hợp đồng quan trọng trong ngày
Chế Độ Ăn Sau Nội Soi
6-12 giờ đầu:
- Ăn nhẹ, dễ tiêu: Cháo loãng, súp, bánh mì trắng
- Uống nhiều nước lọc
- Tránh đồ chiên rán, cay nóng, nhiều dầu mỡ
1-2 ngày sau:
- Dần dần trở lại chế độ ăn bình thường
- Lắng nghe cơ thể – nếu thấy đau bụng, chậm lại
- Ăn nhiều rau củ, trái cây để bổ sung chất xơ
Triệu Chứng Bình Thường Sau Nội Soi
Những gì bạn có thể trải qua:
- Đầy hơi, chướng bụng nhẹ trong 1-2 ngày (do khí còn sót lại)
- Đau bụng âm ỉ nhẹ
- Thấy ít máu trong phân (nếu có sinh thiết hoặc cắt polyp)
- Mệt mỏi nhẹ (do chuẩn bị và nội soi)
Cách giảm khó chịu:
- Đi bộ nhẹ nhàng để khí thoát ra
- Nằm nghiêng bên trái
- Massage bụng nhẹ nhàng
- Uống nước ấm
🚨 Khi Nào Cần Gọi Bác Sĩ Ngay
Liên hệ ngay với bác sĩ nếu xuất hiện:
- Đau bụng dữ dội, không giảm dù uống thuốc giảm đau
- Sốt cao (>38.5°C)
- Chảy máu nhiều qua hậu môn (máu tươi, không ngừng)
- Nôn mửa liên tục, không thể ăn uống gì
- Bụng cứng, sưng to
- Chóng mặt, ngất xỉu
- Khó thở
Kết Quả Nội Soi
Khi nào có kết quả:
- Kết quả sơ bộ: Bác sĩ sẽ giải thích ngay sau nội soi
- Kết quả sinh thiết (nếu có): 5-7 ngày làm việc
- Kết quả chi tiết bằng văn bản: Thường trong ngày hoặc 1-2 ngày sau
Hiểu kết quả của bạn:
- Bác sĩ sẽ cho xem hình ảnh nội soi thực tế
- Giải thích các tổn thương (nếu có): polyp, viêm, loét…
- Tư vấn điều trị hoặc theo dõi tiếp theo
- Hướng dẫn cách phòng ngừa tái phát
Theo Dõi Và Tái Khám
Nếu không phát hiện vấn đề:
- Nội soi tầm soát lại sau 5-10 năm (tùy độ tuổi và yếu tố nguy cơ)
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn nhiều rau củ, ít thịt đỏ, không hút thuốc
- Theo dõi các triệu chứng bất thường
Nếu phát hiện polyp:
- Đã cắt bỏ trong nội soi: Theo dõi theo lịch khuyến cáo của bác sĩ
- Nội soi kiểm tra lại: Thường sau 1-3 năm tùy loại polyp
- Sinh thiết polyp: Chờ kết quả để quyết định điều trị
Nếu phát hiện vấn đề nghiêm trọng hơn:
- Bác sĩ sẽ tư vấn điều trị cụ thể (thuốc, phẫu thuật, hóa trị…)
- Có thể cần xét nghiệm thêm (CT, MRI, xét nghiệm máu…)
- Luôn được đồng hành và hỗ trợ trong suốt quá trình điều trị
Lời Khuyên Cuối Cùng
Nội soi đại tràng được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá là “tiêu chuẩn vàng” để phát hiện sớm ung thư đại tràng. Theo American Cancer Society:
- Nội soi đại tràng phát hiện được 95% các polyp và ung thư đại tràng
- Cắt bỏ polyp sớm có thể giảm nguy cơ ung thư đại tràng lên đến 90%
- Tầm soát định kỳ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, tỷ lệ chữa khỏi cao
Những điều cần nhớ:
- Chuẩn bị kỹ càng = Nội soi hiệu quả = Kết quả chính xác
- Đừng ngại hỏi bác sĩ bất kỳ thắc mắc nào – không có câu hỏi “ngớ ngẩn” khi liên quan đến sức khỏe
- Việc phát hiện sớm luôn dễ điều trị hơn giai đoạn muộn
- Chăm sóc sức khỏe là khoản đầu tư tốt nhất cho bản thân và gia đình
Gia đình bạn cần bạn khỏe mạnh. Hãy chủ động chăm sóc sức khỏe của mình ngay hôm nay.
📍Phòng khám Đa khoa Quốc tế Nhân Hậu: 522-524-526 Nguyễn Chí Thanh, Phường Diên Hồng, TP.HCM
🕒Thời gian làm việc: Thứ 2-Thứ 7 (6h00-20h00); Chủ Nhật (6h00-12h00)
☎️Hotline: 0978 522 524 – (028) 626 42 960
Bài viết được tư vấn y khoa bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tại Phòng Khám Đa Khoa Quốc Tế Nhân Hậu
Lưu ý quan trọng: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ. Mọi quyết định về chẩn đoán và điều trị cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ có chuyên môn.
