Triển khai chiến dịch 100 ngày sàng lọc lao chủ động
Sở Y tế TP.HCM đã chính thức phát động chiến dịch 100 ngày sàng lọc lao chủ động tại cộng đồng, tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao và những người nhiễm lao tiềm ẩn.
Chương trình do Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch chủ trì, phối hợp cùng Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM, Bệnh viện Phổi Phạm Hữu Chí và hệ thống Trạm Y tế phường, xã. Chiến dịch đồng thời nhận được sự hỗ trợ về chuyên môn và tài chính từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC).
Bệnh lao vẫn là thách thức lớn đối với y tế cộng đồng
Bệnh lao hiện vẫn nằm trong nhóm bệnh truyền nhiễm có gánh nặng dịch tễ cao tại Việt Nam. Đây là bệnh lây qua đường không khí, nhưng hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ.
Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn là các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, khiến nhiều trường hợp không được phát hiện nếu chỉ dựa vào hình thức tầm soát thụ động tại cơ sở y tế.
Số liệu thực tế cho thấy:
- Tỷ lệ phát hiện lao (mới và tái phát) chỉ khoảng 105,4 ca/100.000 dân
- Trong khi đó, ước tính mỗi năm có khoảng 184.000 ca mắc mới, tương đương 182 ca/100.000 dân
Khoảng cách đáng kể giữa số ca thực tế và số ca được chẩn đoán cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường các biện pháp phát hiện chủ động.
Sàng lọc chủ động – Giải pháp then chốt
Sàng lọc lao chủ động tại cộng đồng được xác định là giải pháp trọng tâm, giúp ngành y tế không chỉ chờ người bệnh đến khám mà còn chủ động tiếp cận, phát hiện và can thiệp sớm.
Chiến lược này mang lại nhiều lợi ích quan trọng:
- Phát hiện sớm ca bệnh, kể cả những trường hợp chưa có biểu hiện rõ ràng
- Giảm nguồn lây, đặc biệt tại khu vực đông dân cư
- Hạn chế biến chứng và tử vong, đồng thời giảm chi phí điều trị lâu dài
- Phát hiện lao tiềm ẩn, ngăn ngừa tiến triển thành lao hoạt động thông qua điều tra người tiếp xúc
Quy trình triển khai đồng bộ từ cộng đồng đến chuyên khoa
Chiến dịch được tổ chức với quy trình bài bản và thống nhất:
- Trạm y tế lập danh sách các đối tượng nguy cơ như:
- Người có triệu chứng hô hấp kéo dài
- Người từng tiếp xúc với bệnh nhân lao
- Người mắc bệnh nền mạn tính
- Người dân được mời tham gia tầm soát miễn phí, bao gồm:
- Khám lâm sàng
- Chụp X-quang phổi kỹ thuật số
- Các trường hợp nghi ngờ sẽ được chỉ định:
- Xét nghiệm sinh học phân tử (Xpert/Truenat)
- Đồng thời, nhân viên y tế tiến hành:
- Điều tra người tiếp xúc gần trong gia đình
- Các ca dương tính sẽ được:
- Chuyển tuyến đến hệ thống chuyên khoa
- Quản lý và điều trị theo đúng phác đồ
Kêu gọi người dân chủ động tham gia tầm soát
Sở Y tế TP.HCM khuyến khích người dân tích cực tham gia các chương trình sàng lọc và chủ động đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu nghi ngờ như:
- Ho kéo dài
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Sốt nhẹ về chiều
- Đổ mồ hôi đêm
Việc phát hiện sớm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần quan trọng trong việc kiểm soát và tiến tới loại trừ bệnh lao trong cộng đồng.
Hướng tới cộng đồng không còn bệnh lao
Chiến dịch sàng lọc chủ động là bước đi quan trọng trong chiến lược giảm gánh nặng bệnh lao tại TP.HCM. Với sự phối hợp của toàn hệ thống y tế và sự tham gia tích cực của người dân, mục tiêu xây dựng một cộng đồng an toàn, không còn bệnh lao hoàn toàn có thể đạt được.
